Rahim anomalisi, rahimde yapısal bir problem demektir. Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte birçoğu belirti vermeden tanı konulamamaktadır.Rahim anomalileri nadiren başka nedenle ameliyat olanlarda veya rutin muayenelerde tesadüfen ortaya çıkar.

Pek çok rahim anomalisi olan kadın gebe kalabilir, gebelikte sorun yaşamayabilir. Ancak gebelik öncesi tanı konulduğunda varsa uygun tedavi planı ile gebe kalma kolaylaştırılabilir, gebelikte ortaya çıkan riskler de azaltılabilir. 

• Rahim anomalisi sayılan durumlar;
• Rahim ve rahim ağzının hiç olmaması ya da çok az gelişmiş olması
• Tek yumurtalık kanalının olması, rahmin yarısının olmaması 
• Rahmi oluşturacak kanalların birleşmesinin tam olarak gerçekleşememesi durumu (bu durum gebe kalma sorunundan daha çok, düşük ve erken doğum sebebi)
• Kalp şeklinde ve çentikli bir rahim yapısı,
• Rahimde duvar olması,
• Tek bir rahim boşluğunun olması,
• Rahmin az gelişmesi, rahim ağzındaki darlık, kabarıklık
• Belirtilen bu rahim yapıları, hamile kalmada sorun (kısırlık) yaşatabilir, sık tekrarlayan düşük, anne karnında iken gelişim geriliği, karın içinde bebeğin yanlış pozisyonda olması, erken doğum gibi sorunlara sebep olabilir.

Gebelik planlayan tüm anne adaylarının öncesinde mutlaka bir Jinekolog tarafından muayene olmasını, rahim anomalisi ile gebe kalan annelerin de doktorlarına düzenli ve daha sık kontrole gitmelerini (gidilebiliyorsa bir Perinatolog tarafından da muayene edilmesini) tavsiye ederiz.

Rahim anomalisi sayılan bir diğer erken doğum gerektiren durum ise;

Kordon Sarkması:

İçinde iki atardamar ve bir toplardamar bulunduran kordon, bebeği hayata bağlar. Bebeğe besin ve oksijen götürür ve bebeğin atıklarını taşır.

Kordon sarkması; bebek doğum kanalına girmeden, göbek kordonunun kayarak, daha önce doğum kanalına girmesidir ve ters gelişlerde bu ihtimal daha fazladır. 

Kordon önde gelirse, basıya uğrayacağı için bebek doğmadan, kan akımı kesilir, oksijen gitmesi azalır ve bebeğin kalp atışlarının düşmesine yol açabileceği için, kordon sarkması erken doğum gerektiren bir durum olarak karşınıza çıkabilir.

Kordon sarkması önceden tespit edilebilecek bir komplikasyon değildir, doğumdan önce veya doğum sırasında oluşabilir. 

Doktor eliyle fetusu iterek sıkışan kordonu rahatlatmaya çalışır. Bebeğin kalp atışları normalse, pozisyonu da uygunsa hemen normal doğum başlatılabilir. Ancak bebeğin ve annenin sağlık durumu elverişli değilse anne, durumun acil olması sebebiyle sezaryene alınır.

Kordon sarkmasına neden olan bir diğer faktör de çoğul gebelik yaşayan anne adaylarıdır. Çoğul gebeliklerde bebeklerin doğum kanalına ters girme riski, daha fazladır. Bu sebeple çoğul gebelik yaşayan anne adayları suyu geldiği anda hemen doktoruna haber vermelidirler.

Servikal Yetmezlik (Servikal Serklaj)

Servikal yetmezlik ya da rahim ağzı yetmezliği rahim ağzının normalden daha geniş bir açıklıkta olması durumdur. Servikal yetmezlik durumunda rahim ağzı ve servikal kanal gebeliğin ilk üç ayından sonra ağrı olmadan gittikçe açılmaya başlar.

Kesin nedeni belli olmasa da daha önce yapılan cerrahi müdahaleler (kürtaj gibi) nedeniyle rahim ağzında meydana gelmiş yaralanmalar veya rahim ağzındaki bağ dokusunun zayıflığı nedeniyle olduğu düşünülmektedir. 

Genellikle ilk gebelikte anlaşılmaz, rahim ağzının açılması ve gebelik kaybıyla tanı koyulur. 

Ultrasonda rahim ağzının 25 mm’ den kısa olması uyarıcı bir bulgudur.

Serviksin zayıf olduğu (servikal yetmezlik) gebelerde rahim ağzı erkenden açılıp silinmeye başlar. 

Bunun sonucu erken doğum gerçekleşir. Erken doğumu önlemek için uygun gebelerde servikse dikiş atmak gerekir. Dikiş atma işlemine servikal serklaj denir. Servikal serklajdaki amaç, bebeğin 37. haftaya kadar büyümesini sağlamaktır.

Ölçümlerde sadece rahim ağzı boyu değil, ek olarak yapısı da göz önüne alınır. Çünkü bazı anne adaylarında rahim ağzının boyu yeterli olsa da yapısının bozuk olması nedeniyle düşük veya erken doğum gelişebilmektedir.

Servikal yetmezlikte serklaj (dikiş) yapmanın en uygun zamanı 3. gebelik ayı (12-14.hafta)dır. Ancak rahim ağzında daha erken dönemde silinme ve açılma tespit edilirse 12. haftayı beklemeden serklaj yapılabilmektedir.

Eğer servikal değişiklik son trimesterde olursa veya servikste belirgin bir açılma olursa yatak istirahatı en iyi çözüm olabilmektedir.

📌Doğru tanı ve sonrasında zamanında uygulanacak olan rahim ağzı yetmezliği dikişi ile gebeliklerin devamı sağlanabilmektedir. 📌Gebe kalan annelerin doktorlarına düzenli kontrole gitmelerini (gidilebiliyorsa bir Perinatolog tarafından da muayene edilmesini) tavsiye ederiz.